signum et imago

Dzisiejszy wpis zainspirowała twórczość nieco zapomnianego obecnie pisarza szkockiego doby romantyzmu Waltera Scotta. Jego książki od czasu do czasu można napotkać w działach z lieraturą dziecięcą i młodzieżową niektórych księgarni lub w antykwariatach. Właśnie w jednym z łódzkich antykwariatów napotkałem niedawno idealnie zachowany, wydany w latach 70 przez Naszą Księgarnię, egzemplarz “Pięknego dziewczęcia z Perth”, w zawrotnej cenie 5 złotych. Zachwycają zwłaszcza przepiękne, przedrukowane z oryginalnego wydania angielskiego miedzioryty. Szkoda, że dziś książek nie wydaje się w ten sposób.

Próba przedstawienia oryginalnego tytułu tej książki: The Fair Maid of Perth, w formie ambigramu udała się na tyle dobrze, że wpadłem na pomysł stworzenia strony tytułowej stylizowanej na”zaginiony pierwodruk”. Jednak w tym celu konieczne było stworzenie kolejnego ambigramu - zawierającego nazwisko autora i miejsce wydania. Efekt moich zmagań, ambigram Walter Scott/Edinburgh prezentuję poniżej.

Nie wiem, czy gdyby nie wcześniej zamierzony koncept, zdecydował bym sie na stworzenie tego ambigramu, gdyż nie ukrywam, że niektóre przejścia i modyfikacje były dośc karkołomne, a sam ambigram nie jest tak czytelny jak tytuł. Poniżej wspominana strona tytułowa w całej krasie.

Na koniec jeszcze jeden ambigram zainspirowany chyba najbardziej znaną książką Scotta Rob Roy. Prezentuję surowy ambigram i dwie powstałe w programie CorelDraw ilustracje wykorzystujące go obok szkockich symboli. Niech trochę ożywią mój monotonny kolorystycznie blog

Krata będąca tłem to wzór tartanu klanowego MacGregorów, z którego wywodził się Rob Roy.

Prauję jescze nad kilkoma ambigramami zainspirowanymi twórczością Scotta, więc za jakiś czas możecie spodziewać się kolejnej części tego wpisu.

Ambigram, który prezentuję dzisiaj powstał z myślą o Nagfa’s Ambigram Challenge (NAC)- cyklicznym konkursie dla twórców ambigramów, w którym nagrodą jest przede wszystkim satysfakcja ze stworzenia interesującego znaku, a dla autora najlepszego projektu możliwość wyboru frazy lub tematu do następnej edycji. W zabawie tej biorę udział po raz pierwszy i mam nadzieję, że nie ostatni. Tematem marcowej edycji, zaproponowanym przez Nasty Basty, była nawiązująca do baśni o Królewnie Śnieżce fraza: „Mirror, mirror on the wall…”. Warunkiem było stworzenie ambigramu o symetrii osiowej - w którym dwie połówki tworzyć będą odbicie lustrzane. Do tej pory zajmowałem się tzw. ambigramami rotacyjnymi - symetrycznymi po odwróceniu o 180 stopni. Tym samym prezentowany poniżej znak jest podwójnym debiutem - i w NAC i na polu tworzenia lustrzanych ambigramów.

Podszedłem do tematu literalnie i przekształciłem całą zadaną frazę. Twarz pojawiająca się w środku to oczywiście zazdrosna o urodę Śnieżki zła królowa. W samym ambigramie największy problem sprawiło podwójne R w słowie Mirror. Również krótkie słowo On było dosyć trudno przekształcić - być może gdyby pomiędzy O a N znajdowała się jakaś inna litera, były by one bardziej odróżnialne. Bezpośrednie sąsiedztwo tych znaków nie sprzyja ich czytelności. Generalnie uważam, że tworzenie tego typu ambigramów jest dużo trudniejsze niż klasycznych - rotacyjnych , gdyż możliwości modyfikacji liter są tutaj znacznie skromniejsze.

Nie wykluczam, że w najbliższym czasie powrócę do tego tematu tworząc analogiczny ambigram do drugiej części frazy: „who is the fairest of them all?”, na pewno mniej diaboliczny w stylu i oczywiście z umieszczoną centralnie twarzą Śnieżki.

Kolejny stworzony przeze mnie ambigram to Equinox (w języku angielskim astronomiczny termin oznaczający równonoc).

Bardzo dużo problemu sprawiła mi para liter E/X. W niektrych krojach pisankowych X przedstawiane jest w sposób nieco przypominający dwie odwrócone o 180 stopni litery E. Chciałem uniknąć takiego rozwiązania, gdyż w przypadku ambigramu zakłócałoby to jego czytelność. Pozostałe litery ułożyły się w symetryczne pary idealnie , a ich stylizacja jest konsekwencją rozwiązań zastosowanych w modyfikacji dwóch pierwszych liter wyrazu.

W przedostatnim wpisie zasygnalizowałem próbę stworzenia ambigramu słowa Silesia. Udało się stworzyć dwie wersje tego wyrazu, różniące się nie tylko krojem ale również podejściem do przekształcania poszczególnych liter. Charakterystyczna, nieco bajkowa stylistyka pierwszego wzoru została wymuszona przekształceniem liter S oraz I w jedną literę A, dzięki czemu kolejne znaki można było dobrać we względnie symetryczne pary.

Drugi z ambigramów powstał na zasadzie wymiany litery za literę. Nie jestem w stu procentach zadowolony z efektu finalnego, jednak muszę przyznać, że wymieniające się nawzajem znaki nie ułatwiały zadania. Konstrukcję tego ambigramu rozpocząłem od centralnie położonej litery E. Przekształcenie L w S nie jest zbyt naturalne, ale póki co na lepszy pomysł nie wpadłem. Co prawda ta sama para liter pojawiła się w ambigramie la tabla de Flandes, ale tam napis stylizowany był na gotyk i mogłem pozwolić sobie na nieco więcej udziwnień. Zaskakująco dla mnie udało się przekształcić S w A. Zwłaszcza ta druga litera prezentuje się intrygująco.

post scriptum

Chwilę po opublikowaniu tego wpisu “olśniło” mnie w kwestii możliwego przekształcenia litery L w S, które prezentuję poniżej. Z pewnością poprawia ono czytelność litery L. Z czytelnością litery S w tej formie jest nieco gorzej. Jeśli nadarzy się okazja (odpowiednie słowo do przekształcenia) wykorzystam to rozwiązanie stylizując litery na pisankę.

Jako że blog prowadzę na WordPressie, pomyślałem, czemu by nie stworzyć ambigramu tej nazwy. Zapowiadałem jakiś czas temu poświęcenie jednego z wpisów prezentacji poszczególnych etapów pracy nad ambigramem i wydaje mi się, że ten wyraz nadaje się idealnie aby na jego przykładzie uchylić nieco rąbka warsztatu.

Każdorazowo pracę rozpoczynam od rozpisania wyrazu na kartce. Piszę go dwukrotnie, odwrócony o 180 stopni. Dzięki temu mogę zobaczyć, w jakie „ambigramowalne” pary łączą się litery i czy w ogóle możliwe jest stworzenie ambigramu. Wyraz wordpress po rozpisaniu go przedstawia się całkiem obiecująco. Litery “d” i “p” tworzą naturalny ambigram, bez konieczności jakiejkolwiek stylizacji. Sąsiadują one po dwóch stronach z literą “r”. Podobna zamiana litery R w jej odbicie jest dosyć popularna, więc i tu nie będzie problemu. Para “o” i “e” również na pierwszy rzut oka nie powinna sprawić problemu, choć będzie trzeba wystrzegać się takiej stylizacji, która upodobni “o” raczej do litery “a”. I na koniec chyba największe utrapienie - “w” przechodzące w podwójne “s”. Całe szczęście “w” zbudowane jest z dwóch identycznych elementów (v) co powinno sprzyjać przekształceniu.

Kolejny etap pracy to wstępne rozrysowanie poszczególnych elementów ambigramu na kartce. Pomaga to zorientować się jakie rozwiązania będą najwłaściwsze. Czasami ograniczam się do szybkiego chaotycznego rysunku, czasami projektuję poszczególne elementy z dużym pietyzmem i w komputerze wykonuję po prostu ich dokładną kopię. Tu ograniczyłem się to kilku wstępnych rozrysowań. Ten etap jest o tyle ważny, że dokonuje się na nim wyboru kroju pisma jakim będzie wykonany ambigram. Bardzo często jest tak, że to nie ja jako twórca decyduję o kroju pisma, ale po prostu układ liter w sposób naturalny determinuje jego charakter i styl. W tym przypadku sam nasuwa się krój dwuelementowy.

Dalszą pracę kontynuuję w komputerze. Czasami przekształcam istniejące fonty, w tym jednak przypadku pokuszę się o zbudowania wszystkich elementów od podstaw. Pracuję w programie CorelDraw w wersji 11. Potrafi on czasami nieprzyjemnie zaskoczyć podczas pracy, albo kompletnym zawieszeniem, albo niespodziewaną duplikacją elementu w kilkudziesięciu egzemplarzach. Szkoda, że informację, że program ten jest niezalecany dla systemu XP z dodatkiem SP2 dystrybutor podał dopiero gdy zastępowały go nowsze wersje. Generalnie jednak praca w nim jest całkiem sympatyczna i przebiega sprawnie.

Zaczynamy od zaprojektowania litery “d“, która zawiera wszystkie podstawowe elementy z których zbudujemy napis. Kolejnym krokiem jest stworzenie litery “r”. Wykorzystujemy do tego już stworzony pionowy element litery “d ” z charakterystycznym szeryfem. Parę liter “o/e” próbujemy wykonać ze zwykłego “o” powstałego z dwóch elips.

Najtrudniejsze przekształcenie to zamiana litery “w” w podwójne “s”. Zobaczymy, co z tego wyniknie.

Dawno nie miałem tylu dylematów przy tworzeniu ambigramu, co przy projektowaniu tego znaku. Prezentuję tylko trzy wersje jakie stworzyłem ze znaku wyjściowego, ale wersji pośrednich było kilkanaście. W końcu zdecydowałem się na literę/ligaturę zaznaczoną na czarno.

Stylizacja i wybór takiego kształtu tej litery musiał wpłynąć na pozostałe, wcześniej zaprojektowane znaki. Jako że “w/ss” ma nieco secesyjny charakter musiałem złagodzić ostre kontury pozostałych liter. Zwłaszcza modyfikacja liter “o/e” sprawiła mi nieco kłopotu. Za wszelką cenę chciałem uniknąć podobieństwa litery “o” do “a” .

I w końcu ambigram słowa WordPress w całej okazałości. Praca nad nim trwała około pięciu godzin, z czego najwięcej czasu pochłonęły zabiegi wokół litery “w”.

Równolegle z tą wersją, powstała nieco inna ale również ciekawa wersja ambigramu, mająca być w pierwotnym założeniu tylko wprawką i poligonem dla różnych możliwych rozwiązań. Prezentuję ją poniżej.

Jeśli tylko czytelnicy uznają, że taka prezentacja ambigramów jest interesująca, chętnie w podobny sposób udokumentuję i opublikuję za jakiś czas pracę nad innym ambigramem.

Jeden z moich przyjaciół poprosił mnie jakiś czas temu o odpowiedź na kilka pytań związanych z ambigramami. Powstał z tego miniwywiad, który opublikowany został na portalu mmsilesia.pl. Jest tam poruszonych kilka kwestii odnoszących się do tworzenia ambigramów, o których nie pisałem na blogu, więc zainteresowanych zapraszam do lektury. Link do wywiadu znajduje się tutaj.

Żeby tradycji stało się zadość i ten wpis muszę opatrzyć jakąś ilustracją Szkoda, że nie wiedziałem gdzie opublikowany zostanie ten wywiad, gdyż słowo Silesia wydaje się być całkiem ciekawym tematem na ambigram. Póki co prezentuję wyszperany w moim archiwum bardzo prosty ambigram angielskiego słowa Source. Powstał on na bazie kroju Times New Roman, choć po modyfikacjach jakim poddałem litery pozostało niewiele z jego charakterystycznych cech. Na uwagę zasługuje sposób w jaki utworzona została litera C. Powstała ona z, nazwijmy to umownie “zasłoniętego” przez inną literę O. Można było przekształcić te litery w inny sposób - jednak wtedy ambigram utraciłby wiele ze swojej prostoty.

Nazwa iconoclast czyli ikonoklasta to słowo pochodzące z języka greckiego (gr. eikonoklástēs), określające przeciwnika kultu ikon. Spór o ikonoklazm wstrząsnął jednością chrześcijaństwa w VIII wieku naszej ery. Ikonoklaści wychodząc od koncepcji monofizytyzmu, czyli istnienia wyłącznie boskiej natury Chrystusa twierdzili, że nie da się namalować jego ludzkiego oblicza. W roku 730 cesarz Leon III ogłosił ikonoklazm oficjalną doktryną Bizancjum. Zakazano czczenia ikon Chrystusa, Maryji i świętych. Ich miejsca w kościołach zaczęły zajmować wizerunki cesarzy bizantyjskich. Doprowadziło to do swoistej wojny domowej w Bizancjum. Spór o ikonoklazm był jednym ważnych etapów w długiej drodze prowadzącej do Wielkiej Schizmy Wschodniej, gdyż papiestwo zdecydowanie przeciwstawiało się tej koncepcji. Bizancjum ostatecznie odeszło od ikonoklazmu w 842 roku, jednak już wkrótce inne różnice doktrynalne miały zaważyć na rozłamie obu Kościołów.

Sam ambigram nie nawiązuje stylistycznie do tła historycznego pochodzenia słowa. To jego druga wersja; pierwsza niefrasobliwie wyparowała z mojego komputera, gdy podczas kolejnej operacji spawania elementów w programie CorelDraw wystąpił krytyczny wyjątek, a ja zorientowałem się, że praca pochłonęła mnie do tego stopnia, że ani razu nie raczyłem zapisać jej postępów. Bywa i tak Największą trudność stanowiła dla mnie zmiana N w zbitkę CL. Problemem było takie oddanie kształtu tych liter by nie były one odczytywane jako P. Rezultaty mojej pracy nie uznaję za do końca satysfakcjonujące, więc niewykluczone, że ambigram ten doczeka się za jakiś czas innej zmodernizowanej wersji.

La tabla de Flandes, czyli w tłumaczeniu polskim „Szachownica flamandzka” to powieść hiszpańskiego pisarza Arturo Péreza-Reverte. Do tej i wielu innych znakomitych powieści tego autora powracam wielokrotnie.

W „Szachownicy flamandzkiej” tajemnica zbrodni popełnionej w XV wieku, splata się ze współcześnie dokonanym morderstwem. Obydwa wydarzenia łączy XV-wieczny obraz przedstwaiający partię szachów - będącą równocześnie kluczem do rozwikłania zagadki obydwu morderstw. Więcej szczegółów nie ujawniam, jeśli ktoś jeszcze nie sięgnął po tą pozycję - zachęcam.

Prezentuję dwie wersje amigramu: prostą i drugą rozbudowaną o dodatkowe elementy, nawiązujące do dwukolorowego, czarno-białego układu pól na szachownicy. Nie ukrywam, że praca nad tym ambigramem była dość trudna. Pierwsze podejście zakończyło się konkluzją, że niestety nie jestem w stanie przerobić tej frazy na ambigram. Jednak po kilku tygodniach wróciłem do tematu, rozrysowałem znak na nowo i udało się.

Nie obiecuję, ale na pewno będę próbował przedstawić kolejne tytuły powieści Arturo Péreza-Reverte (oczywiście w oryginalnej wersji językowej) w formie ambigramu. Aktualnie przymierzam się do tytułu “Fechtmistrz” (El maestro de esgrima).

Po nieco dłuższej, świątecznej przerwie prezentuję najnowszy ambigram Ancient Temple. Konstrukcyjnie najtrudniejszą do zamodyfikowania była zbitka NC zamieniająca się po odwróceniu o 180 stopni w PL. 

W dzisiejszym wpisie chciałbym powrócić jeszcze raz do moich pierwszych doświadczeń z ambigramami i zaprezentować kilka najstarszych prac. Są to krótkie, zaledwie pięcioliterowe wyrazy, będące w jakimś sensie wprawkami do tworzenia nieco bardziej rozbudowanych ambigramów. Dwa pierwsze Dream i Mercy powstały na bazie kroju gotyckiego. Dość ciekawym rozwiązaniem jest przekształcenie w pierwszym znaku pary liter D i R w majuskułowe M.

Ostatni ambigram Daisy, charakteryzujący się nieco łagodniejszymi kształtami, to swoiste upamiętnienie imienia pewnego sympatycznego pieska należącego do moich przyjaciół.